Maak een afspraak

Hoog tijd voor een boete-pardon!

17 december 2019

Begin dit jaar publiceerde de Nationale ombudsman zijn ‘zeven geboden voor ambtenaren’ voor het behoorlijk innen van schulden. “De overheid maakt het voor mensen die in schulden zitten vaak erger. Er komen verhogingen bij, er komen boetes overheen, mensen die niet kunnen betalen worden toch gedwongen om te betalen,” aldus ombudsman Van Zutphen.

De schuldenproblematiek in Nederland staat volop in de aandacht. Noodkreten van hulpverleners, tientallen onderzoeksrapporten en aangrijpende documentaires op TV, bevestigen dat beeld.

Met veel woorden wordt er vanuit de politiek in Den Haag gesproken over noodmaatregelen en oplossingen. Ik constateer dat het echter aan concrete dadendrang nog steeds ontbreekt.

De drama’s van de nieuwe Wet vereenvoudiging beslagvrije voet (vastgesteld in 2017 en pas in 2021 van kracht) en de grote vertraging van de noodzakelijke verbeteringen aan het zogenoemde Digitaal beslagregister spreken wat dat betreft boekdelen. En was er ook niet het plan voor een Rijksincasso-visie, ingediend in 2016 door toenmalig staatssecretaris Klijnsma?

Ook het automatisch opleggen en stapelen van boetes door de publieke schuldeisers blijft aan de orde van de dag. En dat terwijl gemeenten en schuldhulpverlenende organisaties allang weten dat als er schuldenproblematiek speelt, die boetes vrijwel nooit betaald zullen worden.

Nog afgezien van het in mijn ogen zinloze administratieve proces dat maar doorgaat, levert deze boete-praktijk ook erg veel stress op bij mensen met problematische schulden. En juist die stress, zo weten we steeds beter, verhindert vaak een succesvolle oplossing van de schuldenproblematiek.

Ik pleit dan ook voor het invoeren van een boete-pardon: laten we in wetgeving vastleggen dat publieke schuldeisers bij het uitblijven van een betaling pas een boete mogen opleggen, of verhogen als zij onderzocht hebben of er al of niet sprake is van schuldenproblematiek. Daarmee voorkomen we veel weggegooide administratieve tijd, want innen van de boetes is toch niet aan de orde. En  daarnaast zorgen we dan voor veel minder stress bij mensen met schulden.

Dat vraagt overigens ook een ander mensbeeld bij de bedoelde overheidsorganisaties, die burgers met schulden nog veel te vaak zien als mensen die niet willen betalen of zelf als fraudeurs. In mijn ervaring gaat het bij het terugbetalen vooral om ‘niet-kunners’ in plaats van ‘niet willers’ . Misschien past de term ‘niet lukkers’ die Nadja Jungmann afgelopen donderdag op de Conferentie Schuldsanering introduceerde nog wel beter. Het lukt mensen met schulden, als gevolg van de omstandigheden waarin ze zitten, soms gewoon niet alle spelregels van het leven te volgen. Bij dat besef past een boete-pardon in mijn ogen prima.

 

Dick van Maanen, directeur Stadsring51

Download PDF
Deel dit artikel